Elk jaar opnieuw duikt dezelfde spanning op: we willen genieten van de feestdagen, maar tegelijk sluipt het stemmetje binnen dat zegt dat we “voorzichtig moeten zijn” of “in januari opnieuw beginnen”. Het resultaat? Veel mensen schieten in een alles-of-niets-mentaliteit: ofwel elk hapje wantrouwen, ofwel compleet losgaan met het idee dat ze vanaf 1 januari weer gaan opletten.
Maar wat als de feestdagen niet zwart-wit hoeven te zijn? Wat als je kan genieten, je goed kan voelen in je lichaam, en tegelijk mild kan blijven voor jezelf?
In deze blog delen we geen klassieke tips zoals “drink een glas water tussen elk drankje” of “eet eerst een salade”. Jij weet dat ondertussen wel. We gaan dieper, met concrete oefeningen, mindsetshifts en haalbare handvatten.
1. Stop met vooruitdenken in extremen — de 70%-regel
De gedachte “vanaf januari begin ik opnieuw” zet je lichaam én hoofd in overlevingsmodus. Daardoor ga je vaak méér eten dan je eigenlijk wil, omdat je onderbewust voelt dat je binnenkort “strenger” moet zijn.
De 70%-regel helpt hierbij:
Niet alles hoeft perfect, niet alles hoeft los. Streef naar 70% voedzaam, 30% flexibel — zowel tijdens de feestdagen als in het dagelijkse leven.
Oefening:
Schrijf op een notitie in je telefoon of op papier:
- Wat zijn 3 voedzame gewoontes die ik ook tijdens de feestdagen wil meenemen?
(vb. dagelijks wandelen, genoeg water drinken overdag, op tijd gaan slapen, lunch blijft voedzaam) - Wat zijn 3 dingen waar ik bewust van wil genieten zonder schuldgevoel?
(vb. dessert van oma, aperitiefhapjes, een luxe kerstontbijt)
2. De “1 minuut check-in”: je innerlijke rem i.p.v. externe regels
In plaats van jezelf regels op te leggen (“geen tweede portie”, “geen alcohol”), werk je met je lichaam samen.
De één minuut check-in:
Voor je begint te eten of opnieuw opschept, vraag jezelf:
- Waar heb ik écht zin in?
- Hoe hongerig ben ik op een schaal van 1-10?
- Hoe wil ik me voelen na de maaltijd?
Dit duurt letterlijk één minuut, maar verandert alles. Je blijft aanwezig, je eet minder automatisch en achteraf voel je je een stuk beter. Dit is géén oordeel, maar pure observatie.
Denkoefening voor na een maaltijd:
- Welke keuze gaf mij energie?
- Welke keuze voelde minder fijn en waarom?
- Wat kan ik volgende keer anders doen zonder streng te worden voor mezelf?
3. Maak het jezelf makkelijk met “comfort-ankers”
Eten is maar één aspect van de feestdagen. Je goed voelen hangt van zoveel méér af. In plaats van grote plannen (“ik ga elke dag sporten”), kies je comfort-ankers: kleine gewoontes die je door de drukke periode loodsen.
Ideeën voor comfort-ankers:
- een korte frisse neus na lang tafelen
- je telefoon wegleggen tijdens het eten voor minder afleiding, om beter naar je lichaam te luisteren
- elke dag één moment van rust (2 minuten ademhalen is genoeg)
- één voedzame maaltijd per dag als basis
- je grenzen aangeven wanneer je geen derde kerstdiner meer aankan
Oefening:
Kies 2 comfort-ankers en maak er een reminder van op je telefoon.
Vb.: “Korte wandeling na het eten” of “Adempauze nemen voor elke maaltijd”.
4. Herformuleer je gedachten: van ‘ik mag dit niet’ naar ‘ik kies bewust’
Schuldgevoel ontstaat vaak door de overtuiging dat er “goede” en “slechte” keuzes zijn.
Maar eten is nooit moreel.
Gezonde reframe:
- Niet “ik mag geen dessert”, maar “ik kies of dit dessert mij plezier brengt en hoe ik me straks wil voelen”.
- Niet “ik ben slecht bezig”, maar “ik observeer, ik leer, ik groei”.
Oefening:
Wanneer je merkt dat je een oordeel hebt over je eetkeuze, vervang de zin door:
- “Ik ben bezig met luisteren naar mijn lichaam en dat is oké.”
Dit haalt je uit de verliesmodus en herstelt je zelfvertrouwen.
5. Genieten is niet hetzelfde als té veel eten
Veel mensen denken dat genieten pas “echt” is wanneer het overdreven wordt — maar dat is net het moment waarop je achteraf spijt krijgt.
Genieten = bewustheid + aanwezigheid
Ga niet automatisch eten omdat het er staat. Neem je tijd. Proef. Kijk wat je écht lekker vindt. Vaak merk je: je hebt helemaal niet zoveel nodig om te genieten.
Oefening:
Tijdens één van de feestmaaltijden:
- Kies één hap waar je echt aandacht aan geeft.
- Ruik, proef, voel.
- Kijk hoe het smaakt als je even vertraagt.
- Stop met eten wanneer het genot afneemt.
Dit is geen truc om minder te eten, maar om méér te genieten.
6. Stop met compenseren: je lichaam heeft geen rekenmachine nodig
Compensatiegedrag (overdag minder eten, de dag erna extreem sporten, maaltijden overslaan) zorgt juist voor meer drang naar eten. Je lichaam begrijpt die restrictie niet.
Een mildere strategie:
- Eet op de dag zelf voldoende (anders arriveer je uitgehongerd bij het diner).
- Zet de dagen erna je basisgewoontes rustig voort (normaal eten, bewegen, hydrateren).
- Zie de feestdagen als onderdeel van je jaar, niet als uitzondering.
Reflectie-oefening:
- Wanneer voelde ik de neiging om te compenseren?
- Welke angst zat daaronder? (Toename in gewicht? Controleverlies?)
- Wat zou ik doen als ik mezelf volledig vertrouwde?
7. Geef jezelf toestemming om te genieten — écht genieten
Eten met schuldgevoel smaakt toch niet? Je mag genieten. Je mag ontspannen. Je mag ruimte maken voor lekkers zonder dat je jezelf later gaat straffen. Feestdagen zijn een moment voor verbinding, warmte en plezier — niet voor innerlijke strijd.
Zinvolle denkvraag:
Hoe wil ik dat mijn relatie met eten voelt binnen 5 jaar? En welke kleine keuze kan ik vandaag maken die daarbij past?
Tot slot
Je hoeft de feestdagen niet te “overleven”. Je kan ze beleven — met plezier, mildheid, smaak en respect voor je lichaam.
Niet door restricties, maar door bewustzijn.
Niet door streng te zijn, maar door vriendelijk te zijn voor jezelf.
En het mooie is: dit neem je mee naar álle maanden van het jaar.
Wil je extra houvast in de drukke winterweken? Dan zijn onze Winter Weekmenu’s een fijne manier om meer rust, structuur en inspiratie te brengen zonder strikte dieetregels.
Wil jij graag persoonlijke begeleiding? We helpen je graag! Bekijk het aanbod op de website.
Tot snel!
Team Diëtiste Pelt